Türkiye’de Doğurganlık Hızı Düşüşte: 2025’te Ortalama 1,42 Çocuğa Geriledi

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) paylaştığı 2025 yılı doğum verilerine göre, geçen yıl canlı doğan bebek sayısı 895 bin 374 oldu. Doğan bebeklerin yüzde 51,4’ünü erkekler, yüzde 48,6’sını ise kızlar oluşturdu.

Kadınların doğurganlık döneminde sahip olabileceği ortalama çocuk sayısını ifade eden toplam doğurganlık hızı, 2001’de 2,38 seviyesindeyken 2014’ten itibaren kesintisiz düşüş göstererek 2025’te 1,42’ye geriledi. Böylece bu oran, son 9 yıldır nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,1’in altında kalmayı sürdürdü.

İl bazında incelendiğinde, en yüksek doğurganlık hızı 3,15 çocuk ile Şanlıurfa’da görüldü. Bu ili 2,53 ile Şırnak ve 2,23 ile Mardin izledi. En düşük oran ise 1,09 ile Bartın’da kaydedildi. İzmir, Eskişehir, Ankara ve Zonguldak da düşük doğurganlık oranına sahip iller arasında yer aldı.

2017 yılında 57 ilde doğurganlık hızı 2,1’in altındayken, 2025’te bu sayı 76’ya yükseldi. Aynı dönemde doğurganlık hızının 1,5’in altında olduğu il sayısı 4’ten 59’a çıktı. Üç ve üzeri doğurganlık hızına sahip il sayısı ise 10’dan yalnızca Şanlıurfa’ya düştü.

Avrupa Birliği ülkelerinde ortalama doğurganlık hızı 2024’te 1,34 olarak belirlenirken, en yüksek oran 1,72 ile Bulgaristan’da, en düşük oran ise 1,01 ile Malta’da görüldü. Türkiye ise 1,42 ile AB ülkeleri arasında 11’inci sırada yer aldı.

Eğitim düzeyi arttıkça doğurganlık oranının azaldığı gözlemlendi. 2025’te ilkokul mezunu annelerde ortalama çocuk sayısı 2,51 olurken, yükseköğretim mezunlarında bu sayı 1,24’e düştü.

Yerleşim türüne göre bakıldığında, kırsal alanlarda doğurganlık hızı 1,75, orta yoğun kentlerde 1,53 ve yoğun kentlerde 1,33 olarak hesaplandı.

Kaba doğum hızı da düşüş gösterdi. 2001’de binde 20,3 olan oran, 2025’te binde 10,4’e geriledi. Yaşa göre doğurganlıkta ise en yüksek oran 2001’de 20-24 yaş grubunda görülürken, 2025’te 25-29 yaş grubuna kaydı.

Genç yaş doğurganlığı da önemli ölçüde azaldı. 15-19 yaş grubunda binde 49 olan oran, 2025’te binde 9’a düştü.

Annelerin doğum yaşının yükseldiği görüldü. 2001’de ortalama anne yaşı 26,7 iken, 2025’te 29,4’e çıktı. İlk doğum yaşı ortalaması ise 27,5 oldu. İlk doğum yaşının en yüksek olduğu il Artvin olurken, en düşük olduğu il Şanlıurfa olarak belirlendi.

Doğumlar arasındaki süre de uzadı. İki doğum arasındaki ortalama süre 2020’de 4,6 yıl iken 2025’te 4,8 yıl oldu.

Çoğul doğum sayısı 29 bin 60 olarak kaydedildi ve toplam doğumların yüzde 3,3’ünü oluşturdu. Bunların büyük çoğunluğu ikiz doğumlardan oluştu.

Doğum sırasına göre dağılımda ise ilk doğumların payının arttığı görüldü. 2015’te yüzde 36,1 olan ilk doğum oranı, 2025’te yüzde 42,8’e yükseldi.